Płyny hamulcowe

1. Skład płynów hamulcowych.

Zasadniczo każdy płyn hamulcowy składa się z:

1. ok. 70 do 80% rozpuszczalnika
2. 20 - 30% środka smarnego
3. dodatków w ilości do kilku %

Rozpuszczalnikami są etery alkilowe glikoli alkilenowych.
Środek smarny stanowią poliglikole etylenowe, poliglikole propylenowe lub estry boranowe eterów alkilowych glikoli alkilenowych. Glikole etylenowe mają nieco niższą temperaturę wrzenia od glikoli propylenowych.
Glikol etylenowy jest ciężko degradowalny, a w procesie tym pobiera dużo tlenu z otoczenia.
Glikol propylenowy utlenia się do kwasu mlekowego. Może on tworzyć różne izomery, a więc zmieniać właściwości.
Dodatki mają na celu zapobiegać utlenianiu płynu i korozji.

2. Wymagania odnośnie płynów hamulcowych.

Od nowoczesnych płynów hamulcowych wymaga się przede wszystkim:

• wysokiej temperatury wrzenia. Zapewnia ona stałość właściwości płynu mimo podwyższenia temperatury pracy, a zatem bezpieczną jazdę (hamowanie) nawet przy znacznie rozgrzanych hamulcach.
• ważne są także opory przepływu płynu w instalacji hydraulicznej pojazdu, gdyż decydują one o szybkości zadziałania hamulca. Lepkość płynu decydująca o wspomnianych wyżej oporach nie może być ani za duża (powoduje zwiększone opory przepływu), ani za mała (powoduje rozszczelnienie układu),
• bardzo negatywny wpływ na płyn hamulcowy ma woda. Zatem mała absorpcja wody z otoczenia jest cechą jak najbardziej pożądaną. Pochłaniania wilgoci z powietrza nie da się zupełnie wyeliminować, dlatego każdy płyn winien mieć również zdolność rozpuszczania zawartej już w układzie hamulcowym wody,
• płyn nie powinien być agresywny dla gumy czy metalu,
• płyn nie powinien się pienić nawet przy intensywnej eksploatacji;

3. Klasy płynów hamulcowych.

Aktualnie na rynku wyróżniamy następujące trzy klasy płynów hamulcowych:

• DOT 3
• DOT 4
• DOT 5

4. Zasady eksploatacji płynów hamulcowych.

   Mylne wśród wielu użytkowników samochodów jest przekonanie o ważności płynu hamulcowego. Niektórzy myślą nawet, że w czasie życia pojazdu nie trzeba go wymieniać, co najwyżej kontrolować jego poziom. Tymczasem, jak już wcześniej wspomniałem, płyn hamulcowy jest bardzo wrażliwy na działanie wody. Woda dostaje się do układu hamulcowego poprzez ścianki przewodów lub poprzez zbiornik wyrównawczy. Niekorzystny wpływ wody na własności płynu objawia się zmniejszeniem jego temperatury wrzenia. Krótko mówiąc w momencie znacznego nagrzania hamulców (przy intensywnym i częstym hamowaniu, np. przy zjeżdżaniu z góry) płyn hamulcowy zaczyna wrzeć i nie spełnia swojego zadania. Tworzą się korki parowe. Narastanie siły hamowania jest bardzo powolne, a w skrajnym przypadku może się to objawić całkowitym brakiem siły hamowania co może mieć tragiczne konsekwencje. Zależność temperatury wrzenia od zawartości wody w płynie hamulcowym przedstawia wykres.

Z wykresu widać, że już niewielka zawartość wody w układzie znacznie obniża własności użytkowe płynu hamulcowego. Warto tutaj zaznaczyć fakt, że pomiaru zawartości wody dokonuje się w zbiorniku wyrównawczym. Może to być nieco mylące, gdyż przykładowo pomiar, który wskazał 1% zawartości wody wcale nie oznacza, że równomiernie w całym układzie zawartość wody wynosi 1%. W różnych punktach układu hamulcowego zawartość procentowa wody jest bowiem różna. Największą zawartość obserwuje się w cylinderkach poszczególnych kół.
Wniosek z tego taki, że w momencie, gdy pomiar w zbiorniku wykaże 1% zawartości wody to płyn należy wymienić, bowiem przy cylinderku, a więc w miejscu gdzie płyn styka się z częściami gorącymi, zawartość ta będzie rzędu 3%. Przyjmuje się także, że dwa lata to maksymalny okres eksploatacji płynu hamulcowego. Po tym czasie należy go bezwzględnie wymienić. Należy się także wystrzegać "fałszywej oszczędności" polegającej na dolewaniu do zbiornika płynu wcześniej spuszczonego z układu przy jego odpowietrzaniu.

BACK TO MENU